تعداد اسماء خدا در قرآن

اسماء الله

بنا بر نظر مرحوم علامه طباطبایی(ره) در تفسیر قیم المیزان،اسماء الهی که در قرآن آمده، 127 اسم است. اما تعداد این اسماء در متون روایی مکتوب، برابر است با عدد 99. آیا این اسم‌ها توقیفی است؟ چه تفاوتی است بین اسم و صفت؟ آیت الله سیدان از مدرسان حوزه علمیه قم در درس تفسیر خود، به سوالات یادشده پاسخ داده‌اند.


اسماء الله
الحمد لله رب العالمین خیر الصلوة و السلام علی خیر خلقه حبیب اله العالم ابی القاسم محمد ص و علی آله آل الله و لعن الدائم علی اعدائهم اعداء الله من الآن الی یوم لقاء الله.
اعوذ بالله من الشیطان الرجیم
إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ یَهْدی لِلَّتی‌ هِیَ أَقْوَم‌ [1]
برای خداوند متعال در قرآن کریم اسمائی ذکر شده است و فرموده است که به آن مرا بخوانید"وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى‏ فَادْعُوهُ بِها [2]
فرق بین اسم و صفت
جمالا فرق بین این دو این است که اسم دلالت می کند بر شی ای اعم از اینکه صفتی از صفات آن شیء را هم حکایت کند و در بر داشته باشد یا نه اما صفت چیزی است که یکی از صفات آن شیء را بیان می کند لذا در ارتباط با اسماء الهی اگر بگوییم که الله علم برای ذات حضرت حق می باشد - اگر چه در علم بودن این اسم اختلاف است ولی اکثر می گویند علم است ما را فقط به ذات حضرت حق رهنمون می سازد گرچه این ذات، ذاتی است که مستجمع جمیع کمالات می باشد.
کلام مرحوم علامه در المیزان
ایشان در ذیل آیه«وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى‏ فَادْعُوهُ بِها وَ ذَرُوا الَّذینَ یُلْحِدُونَ فی‏ أَسْمائِهِ سَیُجْزَوْنَ ما كانُوا یَعْمَلُون‏» [3] در بیان فرق بین اسم و صفت به همان فرقی که بیان کردیم، اشاره می کنند.
قوله تعالى: «وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى‏ فَادْعُوهُ بِها» الاسم بحسب اللغة ما یدل به على الشی‏ء سواء أفاد مع ذلك معنى وصفیا كاللفظ الذی یشار به إلى الشی‏ء لدلالته على معنى موجود فیه، أو لم یفد إلا الإشارة إلى الذات كزید و عمرو و خاصة المرتجل من، الأعلام [4]
در جای دیگر می فرمایند:
لا فرق بین الصفة و الاسم غیر أن الصفة تدل على معنى من المعانی یتلبس به الذات أعم من العینیة و الغیریة، و الاسم هو الدال على الذات مأخوذة بوصف [5] .
می فرمایند فرقی بین اسم و صفت نیست مگر اینکه صفت اسمی را گویند که دلالت بر معنایی می کند که ذاتی که این صفت در ارتباط با اوست، آن ذات متلبس به آن صفت است چه این صفت، صفت ذات آن شیء باشد مانند علم و قدرت در مورد خداوند متعال و چه صفت ذات او نباشد مانند خالق و رازق که از صفات فعل حضرت حق می باشند و اسم چیزی است که دلالت بر ذات می کند چه موصوف به وصفی باشد یا نباشد.
تعداد اسماء الهی در قرآن کریم
مرحوم علامه طباطبایی عدد اسماء الهی را در قرآن 127 می دانند [6] و بعد می فرمایند که در روایات شیعه و اهل سنت عدد اسامی 99 ذکر شده است.
روایات بسیارى كه از طرق شیعه و سنى وارد شده كه پیغمبر اكرم فرمود:" براى خدا نود و نه، یعنى صد منهاى یك اسم است، هر كس آنها را بشمارد داخل بهشت مى‏شود" و همچنین روایات دیگرى كه قریب به این مضمون است هیچ یك دلالت بر توقیف ندارد
آیا اسماء حضرت حق توقیفیه می باشد یا نه؟
مرحوم علامه در این زمینه می‌فرمایند:
تبین مما تقدم أن لا دلیل على توقیفیة أسماء الله تعالى من كلامه بل الأمر بالعكس، و الذی استدل به على التوقیف من قوله: «وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى‏ فَادْعُوهُ بِها وَ ذَرُوا الَّذِینَ یُلْحِدُونَ فِی أَسْمائِهِ» الآیة مبنی على كون اللام للعهد، و أن یكون المراد بالإلحاد التعدی إلى غیر ما ورد من أسمائه من طریق السمع، و كلا الأمرین مورد نظر لما مر بیانه
و أما ما ورد مستفیضا مما رواه الفریقان عن النبی ص: «أن لله تسعة و تسعین اسما مائة إلا واحدا- من أحصاها دخل الجنة»
أو ما یقرب من هذا اللفظ فلا دلالة فیها على التوقیف. هذا بالنظر إلى البحث التفسیری، و أما البحث الفقهی فمرجعه فن الفقه و الاحتیاط فی الدین یقتضی الاقتصار فی التسمیة بما ورد من طریق السمع، و أما مجرد الإجراء و الإطلاق من دون تسمیة فالأمر فیه سهل [7] .
می فرمایند: از آنچه گذشت روشن گردید كه در قرآن هیچ دلیلى بر توقیفى بودن اسماء خداى تعالى وجود ندارد بلكه دلیل بر عدم آن هست، آیه شریفه" وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى‏ فَادْعُوهُ بِها وَ ذَرُوا الَّذِینَ یُلْحِدُونَ فِی أَسْمائِهِ ..." كه بعضى با آن بر توقیفى بودن اسماء خدا استدلال كرده‏اند، استدلالشان وقتى صحیح است كه" الف لام" در " الاسماء" براى عهد باشد، و مراد از الحاد در اسماء تعدى از اسماء معین خدا و اضافه كردن اسمایى كه از طریق نقل نرسیده، بوده باشد، و لیكن هم عهد بودن" الف لام" و هم به معناى تعدى بودن الحاد مورد نظر و اشكالى است كه در سابق بیانش گذشت (بلکه الف و لام، الف و لام جنس می باشد).
و اما روایات بسیارى كه از طرق شیعه و سنى وارد شده كه پیغمبر اكرم فرمود:" براى خدا نود و نه، یعنى صد منهاى یك اسم است، هر كس آنها را بشمارد داخل بهشت مى‏شود" و همچنین روایات دیگرى كه قریب به این مضمون است هیچ یك دلالت بر توقیف ندارد، البته همانطورى كه گفتیم این از نظر بحث تفسیرى است، نه بحث فقهى، ممكن است از نظر بحث فقهى و احتیاط در دین جایز نباشد انسان از پیش خود براى خدا اسم بگذارد، زیرا احتیاط اقتضا دارد كه در اسم بردن از خدا به همان اسمایى اكتفاء شود كه از طریق نقل رسیده باشد، همه این حرفها راجع به اسم گذاردن است، و اما صرف اطلاق، بدون اینكه پاى اسم‏گذارى در میان بیاید البته اشكالى نداشته و امر در آن آسان است(مانند واجب الوجود به شرطی که این اسم موجب نقص و تشبیه نباشد.


بستن

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

نتایج نهایی لیگ بازی های فکری

مطالب محبوب (پربازدید) بخش دین و زندگی

نکته‌ای کاربردی برای فهم حقایقی از قرآن کریم

IMAGE

دوشنبه, 25 فروردين 1393 قرآن کریم به زبان بشری نازل شده است، تا مردم بتوانند درباره آن تعقل و آن را درک کنند. زبان قرآن، زبان عربی مبین است و با قانونمندی‌های ویژه آن هماهنگی دارد. پس برای درک بهتر آن باید به...


ادامه مطلب...

راههای مراقبت از جان!

IMAGE

دوشنبه, 25 فروردين 1393 اگر آدمی ارزش جان خود را بداند هرگز آن را به زشتی نمی آلاید و به شیطان اجازه نزدیک شدن به خود را نمی دهد ، چه رسد به اینکه خود راه تباهی را با گام های خویش طی کند. قرآن کریم ارزش و بهای...


ادامه مطلب...

برکات و شأن دعای جوشن کبیر

IMAGE

چهارشنبه, 25 تیر 1393 دعای جوشن کبیر ماه رمضانخداي تعالي در آسمان چهارم خانه‏اي بنا کرده که نامش بیت المعمور است؛ به آن خانه در هر روزي هفتاد هزار فرشته داخل مي‏شوند و از آن بیرون مي‏روند و دیگر به سوي...


ادامه مطلب...

حفظ قرآن توفیقات زیادی نصیبم کرده است

IMAGE

دوشنبه, 25 فروردين 1393 علی امینی با 10 سال سن هم‌اکنون کل قرآن کریم را حفظ است و عامل موفقیت خود را توکل به خداوند و تشویق پدر و مادرش می‌داند. علی امینی، حافظ کل قرآن کریم که 10 سال بیشتر ندارد ساکن شهر قم...


ادامه مطلب...

داستان مغروری که به آینه نگاه می کند

IMAGE

دوشنبه, 25 فروردين 1393 ما مثل بچه‌هایی که می‌خواهند خدا را در برگ گل‌ها و بال پروانه‌ها و حرکت سریع سنجاقک‌ها غافلگیر کنند، می‌خواهیم با اینها خدا را ببینیم. ما اینها را شهید و گواه خدا می‌گیریم، در...


ادامه مطلب...

سه چیز هلاک‌کننده است !!

IMAGE

دوشنبه, 25 فروردين 1393 هلاک‌کننده‌ها عبارتند از: 1- بخلی که در وجود شخص باشد و آن را اطاعت کند، یعنی ظاهر کند. 2- میل و خواهش نفسانی که از آن پیروی شود. 3- و اینکه شخص خودپسند باشد و خود را بزرگ شمارد.


ادامه مطلب...

مشخصات افراد صبور از دیدگاه قرآن

IMAGE

دوشنبه, 26 اسفند 1392 صبر در آیات و روایات اسلام از چنان جایگاهی برخوردار است که آن را در کنار عقل توصیف کرده‌اند، به گونه ای که پیامبر(ص) صبر را اولین ثمره عقل خوانده و قرآن، بر ارزشمندی صبر به واسطه کسب...


ادامه مطلب...

راهی برای دوری از گناهان حتمی!

IMAGE

دوشنبه, 25 فروردين 1393 برای دوری از گناهان حتمی، باید از گناهان احتمالی اجتناب کنیم. (بنابراین از آنجایی که برخی گمان‌ها گناه است، باید از بسیاری گمان‌ها، دوری کنیم.) «اجتنبوا كثیراً... انّ بعض الظن اثم»...


ادامه مطلب...

آیا خواندن ترجمه‌ی قرآن، کافی است؟

IMAGE

دوشنبه, 25 فروردين 1393 شاید به ذهن بیاید که ما وقتی فارسی ‌زبانیم ، چه لزومی دارد که قرآن‌ کریم را به زبان عربی بخوانیم؟ با وجود ترجمه‌های زیادی که بر این کتاب آسمانی شده آیا بهتر نیست که یکی از ترجمه‌ها...


ادامه مطلب...

امامت

IMAGE

سه شنبه, 07 دی 1395     امامت مهم‌ترین اصل اعتقادی مذهب تشیع است. امامت در لغت به معنای دوستی، یاری دادن، به دست گرفتن کاری، فرماندهی داشتن و . . . است و در اصطلاح، یک منصب الهی و خدادادی است که شامل...


ادامه مطلب...

تصویر شما در آینه های موج دار چگونه است؟

IMAGE

شنبه, 18 دی 1395 اگر چهره یوسف را هم داشته باشی، وقتی کنار آب حوض یا استخر لرزان و مرتعش می ایستی و به عکس خود که در آب افتاده نگاه می کنی می بینی که از چهره ات یک کاریکاتور زشت ساخته شده است.آینه های...


ادامه مطلب...

خورشید تابان ری!

IMAGE

سه شنبه, 14 دی 1395 چهارم ربیع الثانی سالروز تولد محدث والا مقام و امام زاده ی لازم التکریم حضرت عبدالعظیم حسنی (علیه السلام) بهانه ای شد تا جان را به ذکر این دوست واقعی اهل بیت علیهم السلام جلایی دهیم....


ادامه مطلب...

برگزیده و برتر

IMAGE

شنبه, 20 آذر 1395  برگزیده و برتر زندگی > مهارت‌ها - همشهری دو - حجت الاسلام مجتبى علی‌نژاد:برای چگونه زیستن از ابتدای تاریخ روش‌ها و مکاتب گوناگونی از جانب افراد مختلفی عرضه شده است، از مکاتب...


ادامه مطلب...

مسیحِ مسیحی یا مسیحِ اسلامی؟

IMAGE

شنبه, 25 دی 1395 حضرت مسیح(ع) نزد مسلمانان مورد تکریم بوده و جزو پیامبرانی هستند که شریعت جدید و کتاب جدیدی آوردند. البته کتابی که امروزه در دست ما هست همان مطالبی که به حضرت عیسی(ع) وحی می شد نیست....


ادامه مطلب...

تعداد اسماء خدا در قرآن

IMAGE

شنبه, 11 دی 1395 بنا بر نظر مرحوم علامه طباطبایی(ره) در تفسیر قیم المیزان،اسماء الهی که در قرآن آمده، 127 اسم است. اما تعداد این اسماء در متون روایی مکتوب، برابر است با عدد 99. آیا این اسم‌ها توقیفی است؟...


ادامه مطلب...

توصیه های معنوی و قرآنی برای شب یلدا !

IMAGE

سه شنبه, 30 آذر 1395   هنگام شب یلدا، جوانان پای صحبت ها و قصه های بزرگسالان می نشینند و از لابه لای داستان ها و قصه هایی که از زبان این گنج های زندگی می شنوند، عبرت ها و درس های بی شماری برای خود می...


ادامه مطلب...

برکات ماه رجب را غنیمت بدانیم

IMAGE

یکشنبه, 20 فروردين 1396       برخی از ماه ها به جهت اتفاقات و حوادث پربرکتی که در آن ها رخ داده است از ارزش و اهمیت بسیار و چه بسا فوق العاده ای برخوردار می باشند که از جمله این ماه ها می توان به ماه رجب...


ادامه مطلب...

منو مکعب

کتاب های مکعب

امام حسن (سلام الله علیه) : مَن عَرَفَ اللَّهَ أحَبَّهُ. هر كس خدا را بشناسد، دوستش بدارد. دوستی در قرآن وحدیث: ص414 – ح 963

اوقات شرعی

حاضرین در سایت

ما 23 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

ورود به سایت

تصویر تصادفی

114.jpg