شب یلدا و آداب و رسوم آن

 s_240_200_16777215_00_images_yaldaa.jpg   شب یلدا


شب یلدا و جشن هایی که در این شب برگزار می شود، یک سنت باستانی است از زمانهای گذشته تا به امروز در میان ایرانیانمرسوم بوده است.

 

این شب به زمان بین غروب آفتاب از 30 آذر (آخرین روز پاییز) تا طلوع آفتاب در اول ماه دی (نخستین روز زمستان) اطلاق می شود. ایرانیان و بسیاری از دیگر اقوام شب یلدا را جشن می گیرند. این شب در نیم کره شمالی با انقلاب زمستانی مصادف است و بههمین دلیل از آن زمان به بعد طول روز بیش تر و طول شب کوتاه تر می شود.

 

 

 

آداب و رسوم شب یلدا در ایران باستان

 

 

آداب شب یلدا در طول زمان تغییر نکرده و ایرانیان در این شب، باقیمانده میوه‌هایی را که انبار کرده اند و خشکبار و تنقلات می‌خورند.

 

همچنین دور هم گرد هیزم افروخته و بخاری روشن می‌نشینند تا سپیده دم بشارت شکست تاریکی و ظلمت و آمدن روشنایی و گرمی (در ایران باستان، از میان نرفتن و زنده بودن خورشید که بدون آن حیات نخواهد بود) را بدهد، زیرا که به زعم آنان در این شب، تاریکی و سیاهی در اوج خود است.

 

واژه یلدا، از دوران ساسانیان که متمایل به به کارگیری خط (الفبای از راست به چپ) سریانی شده بودند به کار رفته است.

 

یلدا- همان میلاد به معنای زایش- زاد روز یا تولد است که از آن زبان سامی وارد پارسی شده است. باید دانست که هنوز در بسیاری از نقاط ایران مخصوصاً در جنوب و جنوب خاوری برای نامیدن بلندترین شب سال، به جای شب یلدا از واژه مرکب شب چله استفاده می شود.

 

خور روز (دی گان)- یکم دی ماه- در ایران باستان در عین حال روز برابری انسان ها بود. در این روز همگان از جمله شاه لباس ساده می پوشیدند تا یکسان به نظر آیند و کسی حق دستور دادن به دیگری را نداشت و کارها داوطلبانه انجام می گرفت، نه تحت امر.

 

در این روز جنگ کردن و خونریزی، حتی کشتن گوسفند و مرغ هم ممنوع بود. این موضوع را نیروهای متخاصم ایرانیان می‌دانستند و در جبهه ها رعایت می کردند و خونریزی موقتاً قطع می شد و بسیار دیده شده که همین قطع موقت جنگ، به صلح طولانی و صفا انجامیده بود.

 

ایرانیان نزدیک به چند هزار سال است که شب یلدا آخرین شب پاییز را که درازترین و تاریکترین شب در طول سال است تا سپیده دم بیدار می‌مانند و در کنار یکدیگر خود را سرگرم می‌دارند تا اندوه غیبت خورشید و تاریکی و سردی روحیهٔ آنان را تضعیف نکند و با به روشنایی گراییدن آسمان به رخت خواب روند و لختی بیاسایند.

 

در آیین کهن، بنابر یک سنت دیرینه آیین مهر شاهان ایرانی در روز اول دی‌ماه تاج و تخت شاهی را بر زمین می‌گذاشتند و با جامه‌ای سپید به صحرا می‌رفتند و بر فرشی سپید می‌نشستند.

 

دربان‌ها و نگهبانان کاخ شاهی و همهٔ برده‌ها و خدمت‌کاران در سطح شهر آزاد شده و به‌سان دیگران زندگی می‌کردند. رئیس و مرئوس، پادشاه و مردم عادی همگی یکسان بودند.

 

البته درستی این امر تایید نشده و شاید افسانه‌ای بیش نباشد. ایرانیان در این شب باقی‌مانده میوه‌هایی را که انبار کرده بودند به همراه خشکبار و تنقلات می‌خوردند و دور هم گرد هیزم افروخته می‌نشستند تا سپیده دم بشارت روشنایی دهد زیرا به زعم آنان در این شب تاریکی و سیاهی در اوج خود است.

 

جشن یلدا در ایران امروز نیز با گرد هم آمدن و شب‌نشینی اعضای خانواده و اقوام در کنار یکدیگر برگزار می‌شود.

 

متل‌گویی که نوعی شعرخوانی و داستان‌خوانی است در قدیم اجرا می‌شده‌است به این صورت که خانواده‌ها در این شب گرد می‌آمدند و پیرترها برای همه قصه تعریف می‌کردند.

 

آیین شب یلدا یا شب چله، همراه با خوردن آجیل مخصوص، هندوانه، انار و شیرینی و میوه‌های گوناگون است که همه جنبهٔ نمادین دارند و نشانه برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی هستند.

 

این میوه‌ها که اغلب دانه‌های زیادی دارند، نوعی جادوی سرایتی محسوب می‌شوند که انسان‌ها با توسل به برکت‌خیزی و پردانه بودن آنها، خودشان را نیز مانند آنها برکت‌آور می‌کنند و نیروی باروی را در خویش افزایش می‌دهند.

 

همچنین انار و هندوانه با رنگ سرخشان نمایندگانی از خورشید در شب به‌شمار می‌روند. در این شب هم مثل جشن تیرگان، فال گرفتن از کتاب حافظ مرسوم است. حاضران با انتخاب و شکستن گردو از روی پوکی و یا پُری آن، آینده‌گویی می‌کنند.

جشن شب یلدا یک جشن کاملاً زنده است و همه مسیحیان جهان این جشن را با نام جشن تولد مسیح برگزار می کنند. یلدا و مراسمی که در نخستین شب بلند زمستان و بلندترین شب سال برپا می کنند سابقه‌ای بسیار دراز داشته و مربوط می‌شود به ایزد مهر.

 

این جشن که یکی از کهن ترین جشن های ایران باستان است در اصطلاح به آن شب چله هم می گویند. چله بزرگ از یکمین روز دی ماه جشن خرم روز تا دهم بهمن که جشن سده است به طول می انجامد و آن را چله بزرگ می نامند به آن دلیل که شدت سرما بیشتر است، آنگاه چله کوچک فرا می رسد که دهم از بهمن تا بیستم اسفند به طول می انجامد و سرما کم کم کاسته می‌شود.

 

چله اول که اولین روز زمستان و یا نخستین شب آن است تولد مهر و خورشید شکست ناپذیر است، زیرا مردم دوره های گذشته که پایه زندگی شان برکشاورزی و چوپانی قرار داشت و در طول سال با سپری شدن فصل ها و تضادهای طبیعت خو داشتند و براثر تجربه و گذشت زمان با گردش خورشید و تغییر فصول و بلندی و کوتاهی روز و شب و جهت حرکت و قرار ستارگان آشنایی یافته و کارها و فعالیتشان را براساس آن تنظیم می کردند و به تدریج دریافتند که کوتاهترین روزها آخرین روز پاییز یعنی سی ام آذر و بلندترین شب ها شب اول زمستان است اما بلافاصله بعد از این با آغاز دی روزها بلندتر و شب ها کوتاه تر می‌شود.

 

اقوام قدیم آریایی جشن تولد آفتاب را آغاز زمستان می گرفتند خصوصاً ژرمن ها که این ماه را به خدای آفتاب نسبت می دهند و زیاد هم بی تناسب نیست چرا که آغاز زمستان مثل تولد خورشید است که از آن روز در نصف کره شمالی رو به افزایش و ارتفاع و درخشندگی می گذارد و هر روز قوی تر می شود.

 

در این شب آتش برمی افروختند تا تاریکی و عاملان اهریمنی و شیاطین نابود شده و بگریزند و همچنان که خورشید به مناسبت فروغ و گرمای کارسازش تقدس پیدا کرده بود آتش نیز همان والایی را نزد مردمان دارا شد.

 

چون تاریکی فرا می رسید در پرتو روشنایی آتش تاریکی اهریمنی را از بین می بردند. در شب یلدا یا تولد خورشید افراد دور هم جمع می شدند و جهت رفع این نحوست آتش می افروختند و خوان ویژه مانند سفره یی که عید نوروز تهیه می کنند اما محتویات آن متفاوت است می گستراندند و هر آنچه میوه تازه فصل که نگهداری شده بود و میوه های خشک در سفره می‌نهادند.

 

این سفره جنبه دینی داشته و مقدس بود و از ایزد خورشید روشنایی و برکت می طلبیدند تا در زمستان به خوشی سر کنند و میوه های تازه و خشک و چیزهای دیگر در سفره تمثیلی از آن بود که بهار و تابستانی پربرکت داشته باشند و همه شب را در پرتو چراغ و نور و آتش می گذراندند تا اهریمن فرصت دژخویی و تباهی نیابد.

 

سفره شب یلدا سفره میزد است و میزد عبارت است از میوه های تر و خشک و آجیل یا به اصطلاح زرتشتیان لرک که از لوازم این جشن بود که به افتخار و ویژگی مهر یا خورشید برگزار می شد.
امروز هم ایرانیان در سراسر جهان این جشن زیبا را در کنار یکدیگر برگزار می کنند و به خواندن شاهنامه و گرفتن فال حافظ می‌پردازند.

 

برای در امان بودن از خطر اهریمن، در این شب همه دور هم جمع می شدند و با برافروختن آتش از خورشید طلب برکت می‌کردند.
آیین شب یلدا یا شب چله، خوردن آجیل مخصوص، هندوانه، انار و شیرینی و میوه‌های گوناگون است که همه جنبه نمادی دارند و نشانه برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی هستند.

 

در این شب هم مثل جشن تیرگان، فال گرفتن از کتاب حافظ مرسوم است. حاضران با انتخاب و شکستن گردو از روی پوکی و یا پری آن، آینده گویی می کنند.

 

جشن شب یلدا جشنی است که از ۷ هزارسال پیش تاکنون در میان ایرانیان برگزار می‌شود. ۷ هزار سال پیش نیاکان ما به دانش گاه شماری دست پیدا کردند و دریافتند که نخستین شب زمستان بلندترین شب سال است.

 

یکی دیگر از دلایل برگزاری این جشن، شب زادروز ایزدمهر یا میترا است. مهر به معنای خورشید است و تاریخ پرستش آن در میان ایرانی ها و آریایی ها به پیش از دین زرتشت بازمی گردد که پس از ظهور زرتشت این پیامبر او را اهورامزدا تعریف کرد. یکی از ایزدان اهورایی مهر بود که هم اکنون بخشی از اوستا به نامش نامگذاری شده.

 


بستن

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

نتایج نهایی لیگ بازی های فکری

مطالب محبوب (پربازدید) بخش مقالات

پازل سازی با تصاویر

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 پازل سازی با تصاویر عکس‌هایتان پازل بسازیدکنار هم چیدن تکه‌های پازل یکی از سرگرمی‌های متداول است. هر‌چه تکه‌های پازل بیشتر باشد، نتیجه کار زیباتر می‌شود. آیا تاکنون به ساختن یک...


ادامه مطلب...

20 راهکار برای کمک به زمین

IMAGE

یکشنبه, 25 اسفند 1392 20 راهکار برای کمک به زمین راهکارهایی که در این مقاله برای کمک به داشتن زمینی سبزتر آمده است، شاید برای بسیاری از شما تکراری به نظر برسد. ولی یادآوری بعضی از این نکات برای شروع فرهنگ...


ادامه مطلب...

برتری‌های تقویم هجری شمسی بر دیگر تقویم‌ها

IMAGE

یکشنبه, 25 اسفند 1392 برتری‌های تقویم هجری شمسی بر دیگر تقویم‌ها مبنای آغاز سال در تقویم هجری شمسی روزی است که طول روز و شب با هم برابر می‌شود. این روز را اعتدال بهاری می‌نامند. هر سال دو بار طول روز و شب...


ادامه مطلب...

میانبر زدن در رایانه

IMAGE

یکشنبه, 25 اسفند 1392 میانبر زدن در رایانه میانبرها همیشه راه را برای رسیدن به مقصد کوتاه می‌کنند و در رایانه‌ها نیز استفاده از میانبرها موجب می‌شود با انجام کمترین کار در سریع‌ترین زمان نیاز شما...


ادامه مطلب...

استانداردهای آموزش علوم

IMAGE

چهارشنبه, 04 تیر 1393 استانداردهای آموزش علوم دانشمندان و آموزشگران علوم هم سخن اند که علم راهی برای توضیح جهان طبیعت است. علم مجموعه ای از تجربه ها و انباشت تاریخی دانش است. از این رو، یادگیری تجربه های...


ادامه مطلب...

روش‌های جستجو در گوگل برای مبتدیان

IMAGE

یکشنبه, 25 اسفند 1392   روش‌های جستجو در گوگل برای مبتدیان عصر انفجار اطلاعات است و حجم اطلاعاتی که هر روز تولید می‌شود شاید چند برابر کل اطلاعاتی باشد که بشر در تمام دوران قبل از صنعتی شدن تولید کرده...


ادامه مطلب...

خرس​ها ریاضی می​دانند

IMAGE

یکشنبه, 25 اسفند 1392 خرس​ها ریاضی می​دانند بررسی‌های تجربی نشان داده خرس‌هایی که در اسارت بزرگ می‌شوند، توانایی انجام یکسری شمارش‌های عددی خاص را دارند. به‌عنوان مثال زمانی که عددی برایشان خوانده...


ادامه مطلب...

انرژی بادی، پاک یا آلاینده

IMAGE

یکشنبه, 25 اسفند 1392 توربین بادی به ابزاری اطلاق می‌شود که برای تبدیل انرژی جنبشی باد به انرژی مکانیکی استفاده می‌شود. توربین‌های بادی در طول تاریخ در اندازه‌های بزرگ و کوچک و برای کاربردهای مختلف...


ادامه مطلب...

سرچشمه آمازون

IMAGE

یکشنبه, 25 اسفند 1392 سرچشمه آمازون تعیین سرچشمه اصلی بزرگ‌ترین رودخانه جهان در طول تاریخ به نحو شگفت‌آوری با دشواری‌های خاص خود همراه بوده است. دانشمندان حداقل از اواسط قرن 17 میلادی به بعد بر سر این که...


ادامه مطلب...

پاک کردن خاطرات بد از ذهن با شوک الکتریکی

IMAGE

یکشنبه, 25 اسفند 1392 پاک کردن خاطرات بد از ذهن با شوک الکتریکی دانشمندان هلندی شیوه جدیدی برای پاک کردن خاطرات بد از ذهن ارائه کرده اند. طی 75 سال اخیر، از شوک الکتریکی برای پاک کردن قسمت هایی از حافظه...


ادامه مطلب...

از باز شدن فایل‌های پیوست در جیمیل مطلع شوید

IMAGE

یکشنبه, 25 اسفند 1392 از باز شدن فایل‌های پیوست در جیمیل مطلع شوید سرویس ایمیل گوگل (جیمیل) نیاز به معرفی ندارد؛ زیرا بسیاری از کاربران از آن استفاده می‌کنند. همان‌طور که می‌دانید جیمیل و مرورگر کروم...


ادامه مطلب...

اینترنت اشتراکی با مدیریت کاربران

IMAGE

دوشنبه, 25 فروردين 1393 اینترنت اشتراکی با مدیریت کاربران کانون اینترنت (Internet Hotspot) نقطه اتصالی از نوع بی‌سیم است که سرویس دسترسی به اینترنت را در اختیار کاربران قرار می‌دهد. امروزه بسیاری از کافی شاپ ها،...


ادامه مطلب...

با زنبورهـای عسـل همچنان غریبه‌ایم

IMAGE

یکشنبه, 25 اسفند 1392 با زنبورهـای عسـل همچنان غریبه‌ایم زنبورهای عسل حشراتی هستند که رابطه خویشاوندی نزدیکی با مورچه‌ها و زنبورهای وحشی دارند. آنها بیشتر به واسطه نقش موثری که در گرده‌افشانی، تولید...


ادامه مطلب...

اینترنت 15 پیش‌بینی در مورد آینده اینترنت

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 15 پیش‌بینی در مورد آینده اینترنت اینترنت در چند سال اخیر زندگی مردم را بکلی دگرگون ساخته، راه‌های جدیدی برای ارتباط با خانواده و دوستان ایجاد کرده و شیوه‌های مرسوم ارتباط بین...


ادامه مطلب...

پله پله تا نتایج اول گوگل با SEO

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 پله پله تا نتایج اول گوگل با SEO هنگام جستجو در گوگل چه سایت‌هایی اول نمایش داده می‌شوند؟این‌که هنگام جستجوی کاربر، سایت شما در چه جایگاهی نمایش داده می‌شود، موضوع بسیار مهمی است...


ادامه مطلب...

مسواک تمام هوشمند

IMAGE

شنبه, 18 دی 1395 نمایشگاه سی‌ای‌اس (CES) هر سال به معرفی برترین گجت‌های جدید دنیا می‌پردازد. یکی از محصولاتی که قرار است در این نمایشگاه رونمایی شود، مسواک هوشمند کولیبری آرا (Kolibree Ara) است. اما مسواک...


ادامه مطلب...

حل کردن رنگ‌های یک مکعب

IMAGE

چهارشنبه, 08 دی 1395 برای خیلی از ما مرتب‌کردن یک مکعب به‌هم‌ریخته‌ی «روبیک» غیرممکن است. تازه، شاید بتوانیم به‌سختی یک‌طرف مکعب را هم‌رنگ هم کنیم، اما از پس هم‌رنگ‌کردن طرف‌های دیگرش...


ادامه مطلب...

شب یلدا و آداب و رسوم آن

IMAGE

سه شنبه, 30 آذر 1395     شب یلدا شب یلدا و جشن هایی که در این شب برگزار می شود، یک سنت باستانی است از زمانهای گذشته تا به امروز در میان ایرانیانمرسوم بوده است.   این شب به زمان بین غروب آفتاب از...


ادامه مطلب...

5 قدم تا برجسته سازی یک برند در رسانه های بزرگ چاپی

IMAGE

شنبه, 11 دی 1395 رسانه های چاپی بسیاری وجود دارند که تعداد مخاطبان آنها ماهانه میلیون ها نفر است. این رسانه ها می توانند ارزش بسیار زیادی در بازاریابی داشته باشند. نکته جالب تر این است که بازاریابی...


ادامه مطلب...

آنچه در اپل خوب است ‌و در شرکت‌های دیگر فاجعه

IMAGE

شنبه, 25 دی 1395 شرکت اپل، سازوکار مشخصی برای خودش دارد که باعث پیشرفت و درآمدزایی است.مدير بازاريابي پيشين اين شركت، سالها بعد شركتي براي خودش تأسيس كرد و كوشيد آنچه را در اپل آموخته بود، به كار...


ادامه مطلب...

منو مکعب

کتاب های مکعب

امام صادق (سلام الله علیه) : صَلاةُ مُتَطَيِّبٍ أفضَلُ مِن سَبعينَ صَلاةً بِغَيرِ طيبٍ. نماز شخص خوشبو برتر از هفتاد نماز بدون بوى خوش است. الصلاة: ص 51 ح 148

اوقات شرعی

حاضرین در سایت

ما 124 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

ورود به سایت

تصویر تصادفی

27.jpg