شگفتی‌های تخت‌جمشید

125در سال 518 پیش از میلاد، تعداد زیادی از با تجربه ترین مهندسان، معماران و هنرمندان از چهار گوشه عالم فرا خوانده شدند تا با مشارکت و هم اندیشی، اولین بنایی را برپا سازند که بتواند هزاران سال نمادی از وحدت جهانی و صلح و برابری باشد.

ایرانیان در قرن ششم پیش از میلاد با رهبری کورش بزرگ و در دوران حکومت داریوش موفق به تشکیل یک دولت جهانی شدند که از رود دانوب در اروپا تا دریای آرال در آسیای مرکزی و از اقیانوس هند و رود سند تا حبشه و لیبی گسترش داشت.

در واقع آنان بر نیمی از دنیای آن روز فرمان می راندند و آنرا اداره می کردند.

در سال 518 پیش از میلاد داریوش فرمان به ساخت کوشک شاهانه‌ایی در سرزمین فارس داد و سرانجام بناهای باشکوه و شگفت انگیز تخت جمشید بر صخره بزرگی در کوه مهر، در مرودشت ساخته شد.

ساخت تخت جمشید در دوران حکومت داریوش، پسرش خشیارشاه و پسرزاده‌اش اردشیر یکم ادامه داشت و هر یک از آنان بخش هایی را به مجموعه افزودند. اما در واقع ساخت وساز تخت جمشید تا 188 سال، یعنی پایان حکومت هخامنشیان در 330 پیش از میلاد ادامه داشت و هیچگاه به پایان نرسید. از آن دوران کاخ نیمه تمامی در تخت جمشید وجود دارد که مشخص است فرصت نکرده اند به پایان برسانند.

تخت جمشید مملو از شگفتی و فرهنگ درخشان مردمانی است که حتی خرابه و ویرانه های آن امروز پس از گذشت 2500 سال مورد تحسین هر بیننده ایرانی و غیر ایرانی قرار می گیرد. به راستی راز این جاودانگی در چیست؟

1- تا کنون بیش از 30 هزار گل نبشته از کاوش های تخت جمشید به دست آمده که از نظر ابعاد و متن کوچک و مختصر هستند اما به لحاظ محتوا از با ارزش ترین اسناد دوران هخامنشی به شمار می روند. بر اساس این گل نبشته ها که در حال حاضر اکثر آنها در آمریکا نگهداری می شوند، مشخص گردیده که در دوران فعالیت تخت جمشید، به کارگران دستمزد پرداخت می شده، زنان می توانستند کار کنند و یا کار نیمه وقت اختیار نمایند، مادران از حقوق زایمان و کودکان از حمایت های اجتماعی بهره مند می گشتند.این همه تامین اجتماعی که به قول خانم پروفسور کخ حتی امروزه در کشوری مانند آلمان هم بطور کامل انجام نمی شود، برای 500 سال پیش از میلاد به معجزه می ماند. بی شک گل نبشته های اداری، سندی قطعی و بی چون و چرا از نظام اداری و اجتماعی دوران هخامنشان هستند.

2-آپادانا یا تالار ستون دار، کاخی است که بیش از ده هزار متر مربع وسعت دارد و در زمان باستان دارای 72 ستون بوده است. این کاخ به دلیل ارتفاع حدود 20 متری ستون ها و فاصله غیر معمول آنها از یکدیگر، جزء شاهکارهای هنر معماری دوران باستان است و دیگر نظیرش ساخته نشد. وزن هریک از ستون ها 90 تن بوده و بر فراز آنها سر ستون های گاو دو سر و یا شیر دو سر که هر کدام بیش از 1,5 تن وزن داشت قرار می گرفت.

3-آپادانا دارای دو جفت پلکان دو طرفی در سمت شمال و شرق است که طول هر یک از دیواره های آن 81 متر است. بر روی این دیواره های سنگی، صفی از سربازان، بزرگان کشوری و 23 قوم هدیه آور از ایران بزرگ را حک کرده اند. در مرکز این پلکان ها نقشی از پادشاه قرار داشته که در یک دست عصایی به نشانه پادشاهی دارد و در دست دیگر گل نیلوفری را به نشانه صلح و دوستی تقدیم هدیه آوران می نماید.

4-در تخت جمشید بیش از 3000 نقش برجسته و تندیس وجود دارد که بی شک بسیاری از آنها الهام گرفته از هنر میان رودان و آشور است اما بر خلاف آنها حتی یک مورد یافت نمی شود که به صحنه جنگ، صف اسیران، از بین بردن دشمنان و یا قدرت نمایی پادشاه پرداخته شده باشد بلکه همواره به اتحاد و دوستی اقوام اشاره دارند.

5-یکی از شکفت انگیز ترین بخش های تخت جمشید که معمولآ هیچوقت دیده نمی شود، آبراهه های زیر زمینی آنست که بیش از 2 کیلومتر درازا دارند.هخامنشیان در برخی از قسمت ها صخره را تا 9 متر تراش داده و پائین رفته اند و در بخش هایی نیز با افزودن سنگ های غول پیکر توانسته اند به شیب مورد نظر دست یابند. آنان با روش های خاص و مهندسی خود تدابیری اندیشیده بودند که آب بدون گل و لای از کانال خارج گردد.

6- تمام تندیس ها و نقوش حجاری شده در تخت جمشید مزین به رنگ های ملون بوده و از زیبایی می درخشیده اند. برای نمونه می توان به نقش داریوش در کاخ تچر اشاره کرد. تاج وی از طلا، ریشش از سنگ لاجورد، دستبند و گوشواره ها از سنگ های قیمتی بودند ولی امروز فقط سوراخ های محل نصب، بر نقش باقی مانده اند اما هنوز در حاشیه لباس داریوش می توان آثار نقوش بسیار ریزی را یافت که با رنگ های زیبا برجسته می شده اند.

7-از دیگر شگفتی های بنای تخت جمشید می توان به معادن سنگ آن اشاره کرد. مهندسان و معدنکاران می توانستند با ابزارهای ساده خود سنگ هایی حتی به وزن 250 تن را از معدن استخراج و سالم به پائین کوه منتقل و پس از ایجاد طرح اولیه آنرا به تخت جمشید انتقال دهند.

8- به نظر می رسد بزرگی و یا کوچکی سنگ برای سنگ تراشان ماهر هخامنشی تفاوتی نداشته است. آنان عطردان و گلدان هایی تراشیده اند که قطر دهانه آنها بسیار کمتر از قطر داخلی بدنه است و این گویای آنست که می توانستند سنگ را به صورت دورانی به گردش درآورده و با ابزار های خاص داخل آنرا تراش دهند.

9-برای برهم نهادن پایه ستون، قلمه ستون، گل ستون، سر ستون و یا جرزهای درگاه ها هیچ نوع ملاتی بکار نمی بردند و تنها با روش خاصی دو سطح تحتانی و فوقانی سنگ را پاک تراش می کردند. این روش باعث می گردید تا ستون و درگاه ها در مقابل نیروی زلزله پایداری کنند.

10-بر اساس متون تاریخی و کتیبه های موجود، در پیرامون تخت جمشید شهری به نام پارسه وجود داشته که هزاران نفر در آن زندگی می کردند. امروز نشانه های کمی از شهر پارسه بر سطح دشت باقی مانده است ولی کاوش گران به دنبال آنند تا این شهر را از زیر خاک های کشاورزی بیرون آورند.

11- به نظر می رسد که انتخاب کوه مهر یا رحمت برای ساخت بنای تخت جمشید، به دلیل تقدس آن بوده است. از جمله نشانه های تقدس می توان به تدفین های بسیار متنوع از ادوار گوناگون در دامنه این کوه اشاره کرد که به شکل گورهای مخروطی لاشه سنگی، گورهای حفر شده در سنگ های مکعبی و یا حفره های محل نگهداری استخوان خود نمایی می کنند.

12-امروزه هیچ اثری از سقف چوبی کاخ های تخت جمشید بر جای نمانده است اما خوشبختانه باستان شناسان و پژوهشگران به درستی دریافتند که نقش حجاری شده بر سینه آرامگاه های پادشاهان هخامنشی، در واقع همان نقش کاخ داریوش است و بدین ترتیب موفق شدند بر اساس آن، سقف بخشی از کاخ ملکه را که امروز به موزه تخت جمشید تبدیل شده بازسازی نمایند.

13 -بی شک از همان آغاز برپا کردن تخت جمشید، یکی از دغدغه های مهم معماران، حفاظت مجموعه در مقابل عوامل طبیعی و بویژه بارش باران بوده است. ناودان های آجری و قیر اندود، ناودان های تنبوشه ای، ناودان های پرشی، کانال های روباز و چاه سنگی از جمله تدابیری هستند که مجموعه را از گزند سیلاب ها محفوظ می کردند.

14- روش های مرمت و نگهداری از بناهای تخت جمشید در دوران باستان، به نوبه خود بسیار شگفت انگیز است. از آنجا که هیچگاه ساخت و ساز تخت جمشید به پایان نرسید می توان نتیجه گرفت که همواره بناها و نقوش آن می توانستند در اثر کوچک ترین ضربه ای دچار آسیب گردند ولی معماران با پیش بینی های بسیار ماهرانه خود از این احتمالات جلو گیری و در صورت نیاز با ابتکارات خاصی به ترمیم قطعه سنگ آسیب دیده پرداخته اند.

در فوریه 330 پیش از میلاد اسکندر به کوشک داریوش وارد شد و دستور داد سه هزار شتر و عده زیادی قاطر از شوش و بابل آوردند تا بتوانند انبوه زر و سیم خزانه تخت جمشید را که بالغ بر 120 هزار تالان یعنی 4400 کیلو گرم نقره می شد به همراه پرده ها، پارچه های نفیس و فرش های عالی، از جای بکنند و ببرند.

آنچه که بطور خیلی خلاصه در اینجا به آن اشاره شد برگرفته از مجموعه ای بی نظیر و مستند به نام شگفتی های تخت جمشید است که پس از ده سال پژوهش و تصویربرداری با همکاری جمعی از اساتید ایرانی و غیر ایرانی تولید گردیده است.


بستن

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

نتایج نهایی لیگ بازی های فکری

مطالب محبوب (پربازدید) بخش مطالب خواندنی دوره دوم

جانوری به اسم هزارپا

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 هزارپا نوعی از بند پایان است که دارای دو جفت پا در هر بخش از بدن ( به جز ناحیه سر ) می‌باشد. بیشتر هزار پاها دارای بدن استوانه ای شکل هستند ولی انواع کمی از آنها شکل‌های گوناگون دیگری...


ادامه مطلب...

چطور بر اضطراب امتحان غلبه کنیم؟

دوشنبه, 26 اسفند 1392 همه ما پیش از امتحان یا وقایع مهم دیگر، درجاتی از نگرانی یا تنش را تجربه می‌کنیم. در واقع کمی ترس و نگرانی‌، ما را برمی‌انگیزد و به کمک‌مان می‌‌آید. ولی نگرانی بیش از حد می‌تواند...


ادامه مطلب...

دلقک ماهی ها چطور زندگی می‌کنند؟

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 دَلقَک ‌ماهی یکی از گونه‌های ماهی از خانوادهء شقایق‌ماهیان (Pomacentridae) است. در حدود بیست و هشت گونه از دلقک‌ماهی‌ها شناسایی شده‌است. این گونه از ماهی‌ها در آب‌های شور زندگی...


ادامه مطلب...

ماهی‌های باهوش

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 ماهی‌ ها سرشار از هوش اجتماعی هستند، برای گمراه کردن شکارچیان و پیدا کردن غذا با هم همکاری می‌کنند. ماهی ها برخلاف تصور عمومی قدرت یادگیری و حافظه ای قوی دارند به طوری که به سرعت یاد...


ادامه مطلب...

مارماهی برقی

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 مارماهی برقی غیر عادی‌ترین گونه ماهی هاست. این ماهی قادر است شوک‌های الکتریکی قوی تا 600 ولت تولید کند و از آن برای شکار و دفاع از خود استفاده کند. این ماهی در طبقه خود (طبقه...


ادامه مطلب...

شگفتی‌های تخت‌جمشید

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 در سال 518 پیش از میلاد، تعداد زیادی از با تجربه ترین مهندسان، معماران و هنرمندان از چهار گوشه عالم فرا خوانده شدند تا با مشارکت و هم اندیشی، اولین بنایی را برپا سازند که بتواند هزاران...


ادامه مطلب...

آشنایی با انجمن جهانی تیزهوشان (منسا)

IMAGE

دوشنبه, 26 اسفند 1392 انجمن بین‌المللی تیزهوشان با گروه‌های متعدد ملی و منطقه‌ای در سراسر جهان، اقدام به گردآوری افراد دارای بهره هوشی بالا کرده و با برنامه‌ها سازماندهی شده، سعی در استفاده هر چه بهتر...


ادامه مطلب...

15 شگفتی بدن انسان که شاید همه ندانند

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 در این مطلب 15 شگفتی بدن انسان را به شما معرفی می کنیم که شاید بسیاری از آن بی خبر باشند:


ادامه مطلب...

چطور در تعطیلات نوروز برنامه درسی تنظیم کنیم؟

دوشنبه, 26 اسفند 1392 اکثر دانش آموزان با شروع تعطیلات نوروزی از کتاب‌های درسی خود فاصله گرفته و نسبت به انجام تکالیف ومرور درس‌های خود بی‌میل هستند و یا برنامه‌ای برای مطالعه نوروزی خود ندارند.داشتن...


ادامه مطلب...

شگفتی‌های آب در بدن انسان

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 یکی از شگفتی های بسیار عجیب ساختمان بدن ما انسانها ، مقدار آبی است که در بدن مان موجود است . اگر فقط وزن بدن مورد نظر باشد ، ما انسانها بیشتر از آب ساخته شده ایم .60 تا 70 در صد وزن بدن ما...


ادامه مطلب...

شگفتی‌های مغز...

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 فرم مناسب را به بدنت می‌دهی و به حلقه خیره می‌شوی. یک نفس عمیق می‌کشی، تمرکز می‌کنی و ... پرتاب توپ. توپ به حلقه می‌خورد، دور حلقه می‌چرخد ولی داخل آن نمی‌افتد. حالا منتظر هستی تا...


ادامه مطلب...

آشنایی با 11 توصیه برای کاهش اضطراب امتحان

دوشنبه, 26 اسفند 1392 حتی کودکانی که از هوش سرشار و حافظه‌ای خوب هم برخوردار باشند به علت عدم شناخت کافی از چگونگی برگزاری امتحان ، تقریباً گرفتار نوعی اضطراب هر چند از نوع ضعیفش می‌شوند می‌دانیم که...


ادامه مطلب...

شگفتی‌های دنیای نهنگ‌ها

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 نهنگ های آبی نهنگ های آبی یکی از بزرگترین انواع نهنگ ها هستند که طول آنها به 108 فوت می رسد و وزن ها آنها در حدود 190 تن  است. در واقع نهنگ های آبی بزرگترین نوع از نهنگ ها و بزرگترین...


ادامه مطلب...

اسرار زندگی مورچگان و خداشناسی

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 در آفرینش مورچه  دقت كنید در اعضایی كه برای این حیوان به منظور خوردن غذا و هضم كردن آن قرار داده شده و آنچه در درون این جثه كوچك گنجانده شده و آنچه در سر این حشره از چشم و گوش و...


ادامه مطلب...

درخت رنگین کمان

IMAGE

دوشنبه, 25 فروردين 1393


ادامه مطلب...

سوسن چلچراغ

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 سوسن چلچراغ نخستین بار در سال 1354 توسط گیاه شناسی فرانسوی به نام «لدر بوری» شناخته شد و پس از معرفی این گل به دولت ایران در همان زمان از سوی شورای عالی محیط زیست در گروه آثار زیست محیطی...


ادامه مطلب...

راز اثر انگشت

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 روی انگشتان همه ی انسانها خطهایی وجود دارد . این خطها روی انگشتان هر کسی به یک شکل قرار گرفته اند. بطوری که شکل خطوط انگشتان هر کسی در این دنیا با شکل خطوط انگشتان بقیه ی آدمها فرق...


ادامه مطلب...

هایمانوبیس،حشره‌ای به شکل گل

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 این حشره علاوه بر اینکه یکی از زیباترین حشرات دنیا است، قابلیت استتار نیز دارد و با رنگ های بدن خود می تواند خود را در مقابل خطرات حفظ کند.


ادامه مطلب...

هشت پای راه راه آبی و سفید

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 هشت پا یا اُختاپوس یک جانور آبزی است که در اقیانوس ها زندگی می کند. هشت پاها هشت بازو دارند و روی آن ها دو ردیف کلاهک مکنده وجود دارد. هشت پاها هیچ اسکلتی ندارند و بدنشان بسیار نرم است....


ادامه مطلب...

دنیای جوجه تیغی‌ها

IMAGE

دوشنبه, 01 ارديبهشت 1393 جوجه تیغی جانور کوچکی از دسته پستانداران است. جوجه تیغی را نباید با خارپُشت که از خانواده دیگری است اشتباه گرفت. جوجه‏تیغی‏ها در جنگل‏های حاشیه ی اروپا، آسیا و آفریقا زندگی...


ادامه مطلب...

منو مکعب

کتاب های مکعب

امام على (سلام الله علیه) : كانَ رَسولُ اللَّهِ(ص) دائِمَ البِشرِ، سَهلَ الخُلقِ، لَيِّنَ الجانِبِ. پيامبر خدا، همواره خوش رو، خوش خو و نرم خو بود. معانى‌الأخبار - ص 83. حكمت نامه پيامبر اعظم(ص) : ج8- ص22- ح5703

اوقات شرعی

حاضرین در سایت

ما 45 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

ورود به سایت

تصویر تصادفی

index.jpg