آیا می‌توان خلاقیت را آموزش داد؟

آیا می‌توان خلاقیت را آموزش داد؟ 

خلاقیت موضوع جالب و بحث برانگیزی هست که تاثیر آن در موفقیت و پیشرفت افراد ثابت شده است. اما این که آیا می‌توان به آموزش خلاقیت پرداخت و آن را به افراد آموزش داد تا به وسیله آن برنامه‌های دیگر آموزشی خود را پیش ببرند؟ اکثر صاحبنظران امکان چنین آموزشی را تائید کرده‌اند...

 

 اکثر روانشناسان آموزشی چه در مکتب شناختی و چه در مکاتب رفتاری معتقدند که خلاقیت و آفرینندگی قابل آموزش هستند. در زیر مراحل آموزش خلاقیت آمده است.

پرش از موانع خلاقیت

طبقه بندی مسائل

مسائلی را که به یادگیرندگان می‌دهید طبقه بندی کنید. مسائل و موضوعات را به طور کلی می‌توان به دو دسته مسائلی که شناخته شده هستند ولی راه حل آن ها معلوم نیست و مسائلی که در آن هم مساله و هم روش حل مساله برای دانش آموز و کل بشریت ناشناخته است، تصمیم بندی کرد. گفته می‌شود ابتدا مسائل را به دانش آموز داده شود که از دسته اول هستند یعنی مساله شناخته شده است ولی روش حل مساله برای دانش آموز ناشناخته است. به تدریج می‌توان دانش آموز را در موقعیت هایی قرار داد که در آن هم مساله و هم روش حل مساله ناشناخته هستند. هر چه موقعیت برای یادگیرنده ناشناخته تر باشد میزان خلاقیت او بیشتر خواهد شد.

آموزش مهارت های حل مساله

به یادگیرندگان مهارت های حل مساله را آموزش دهید و آن ها را به استفاده از این مهارت ها ترغیب نمایید. پژوهش های انجام شده اثر بخشی تعدادی از فنون و مهارت های حل مساله را در یادگیری تفکر آفریننده نشان داده‌اند. معروفترین آن ها روش بارش مغزی است. در این روش معلم مساله‌ای را به دانش ‌آموزان کلاس می‌دهد و از آن ها می‌خواهد تا هر چه راه حل به ذهنشان می‌رسد برای مساله بگویند. پیش از ارائه تمام راه حل ها به وسیله همه دانش ‌آموزان کلاس ، هیچگونه اظهار نظری درباره آن ها از سوی معلم یا سایر دانش‌آموزان ابراز نمی‌شود این روش شبیه روش تداومی آزاد مورد استفاده روانکاوان است. 

علاوه بر روش بارش مغزی ، آموزش مهارت های پژوهشی نیز یادگیرنده را در یادگیری خلاقیت کمک می‌کند. آموزش های روش صحیح وضع کردن فرضیه و آزمودن آن توانایی های تفکر خلاق را در یادگیرندگان افزایش می‌دهد. همچنین مطالعه خلاقانه را می‌توان به یادگیرنده آموزش داد. به عبارتی می‌توان به دانش‌آموز یاد داد تا مطالب را به صورت خلاقانه مطالعه کنند. مثلا می‌توان به دانش‌آموزان گفت: وقتی به خواندن مطالب یک کتاب می‌پردازید به موارد استفاده مختلف اطلاعاتی که در آن کتاب به آن ها برمی‌خورید بیندیشید. 

خیلی اهمیت دارد که به راه هایی که می‌توانید اطلاعات خوانده شده را در زندگی شخصی و حرفه ای خود به کار ببرید فکر کند. تنها به این سوال اکتفا نکنید که مولف چه می‌گوید از خود بپرسید که چگونه می‌توانم آنچه را که نویسنده نوشته است مورد استفاده قرار دهم. تنها به یک مورد استفاده اکتفا نکنید. تا آنجا که می‌توانید موارد استفاده‌های بیشتری را بیابید و بعضی از آن ها را برای معارف آینده خود یادداشت کنید. ممکن است مدتی وقت لازم باشد تا این نوع مطالعه کردن را بیاموزید. با این حال مایوس نشوید بعد از دو سه روز خواهید دید که می‌توانید این روش مطالعه را به راحتی به کار ببرید.

اهمیت دادن به دستاوردهای خلاقانه یادگیرنده

دستاوردهای خلاقانه یادگیرنده را مورد تشویق قرار دهید. تشویق و تقویت رفتارهای خلاقانه مانند تشویق هر نوع رفتار دیگر باعث نیرومندی و افزایش آن می‌شود. برای این منظور نسبت به سوالات غیر متعارف یادگیرنده با احترام برخورد کنید و به آنها توجه کنید و از سرکوب کردن چنین سوالاتی خودداری کنید. نسبت به اندیشه‌ها و راه حل‌های نامعقول او نیز توجه داشته باشید و با احترام برخورد کنید به کودکان نشان دهید که اندیشه‌های آنها با ارزش است. فرصت‌هایی به یادگیرندگان بدهید تا در آن به یادگیری‌های مورد علاقه خود بپردازند و یادگیری های خود انگیخته آنان را مورد تشویق قرار دهید. به آنها فرصت دهید تا بدون ترس از عواقب ارزشیابی شما از کارشان به یادگیری ، تفکر و اکتشاف بپردازند.

بگذارید دانش آموزان تجربه کنند!

تجارب دانش آموزان را به موارد بخصوصی محدود نکنید. علاوه بر شرائط معمول و موقعیت های متداول آموزش رسمی برای دانش آموزان فرصت های تازه و متنوعی را نیز فراهم آورید. برای مثال در درس علوم از دانش‌آموزان بپرسید، اگر نیروی جاذبه وجود نداشت چه اتفاقی برای انسان می‌افتاد؟ بیشتر سوال هایی را مطرح کنید که با چگونه و به چه طریق شروع می‌شوند. از دانش آموزان بخواهید تا به طرح فرضیه بپردازند ، به استباط دست بزنند و اطلاعات خود را برای تبیین پدیده‌های تازه به کار برند. سوال هایی را مطرح کنید که تعداد زیادی جواب داشته باشند.

کشف استعدادهای ویژه هر دانش آموز

نسبت به اختلافات فردی یادگیرندگان با احترام برخورد کنید و در پرورش استعدادهای ویژه آنان بکوشید. در یادگیری هرگز دانش‌آموزان را به رقابت با یکدیگر وادار نکنید و از یکسان بار آوردن آن ها بپرهیزید. هر دانش‌آموز دارای استعدادهای ویژه و خاص خود است که ممکن است از این لحاظ با سایر دانش آموزان فرق داشته باشد. در پرورش استعدادهای ویژه فرد فرد دانش‌آموزان بکوشید. شواهد موجود نشان می‌دهد که برخوردهای والدین و معلمان با کودکان در سال های پایین کودکی بر رشد استعدادهای آن ها تاثیر فراوان دارد.


بستن

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

نتایج نهایی لیگ بازی های فکری

مطالب محبوب (پربازدید) بخش معلمان

آشنایی با 40 نکته در باب افزایش انگیزه دانش‌آموزان

IMAGE

دوشنبه, 26 اسفند 1392 انگیزه، حالات درونی فرد است که موجب تداوم رفتارش تا رسیدن به هدف می‌شود. انگیزه ارتباط مستقیم و مثبت با پیشرفت تحصیلی دارد.  به همین علت علاوه بر آنکه انگیزه وسیله‌ای برای پیشرفت...


ادامه مطلب...

آیه های تربیت

دوشنبه, 26 اسفند 1392


ادامه مطلب...

معلمان صاحبدل

دوشنبه, 26 اسفند 1392


ادامه مطلب...

نگاه دین به علم

دوشنبه, 26 اسفند 1392


ادامه مطلب...

بحث آزاد کلاسی

دوشنبه, 26 اسفند 1392


ادامه مطلب...

پرورش استعدادها

دوشنبه, 26 اسفند 1392


ادامه مطلب...

شما معلم قرن 21 هستید.

IMAGE

دوشنبه, 26 اسفند 1392          


ادامه مطلب...

چطور ریاضیات را به دانشی دلچسب تبدیل کنیم؟

IMAGE

دوشنبه, 26 اسفند 1392 طی بیست و شش سال اخیر که مستقیم و غیرمستقیم با ریاضیات سر و کار داشته ام، چه در دوران مدرسه و دانشگاه و چه به عنوان دبیر ریاضیات در مدارس، یک پرسش بی جواب چون سایه همه جا مرا دنبال کرده...


ادامه مطلب...

تولید محتوا

دوشنبه, 26 اسفند 1392  


ادامه مطلب...

مشاهده

دوشنبه, 26 اسفند 1392    


ادامه مطلب...

شوق علم آموزی

دوشنبه, 26 اسفند 1392


ادامه مطلب...

منو مکعب

کتاب های مکعب

حضرت علی علیه السلام اَلْخَيْرُ لا يَفْنى؛ كار خير هرگز فانى نمى شود. شرح غررالحكم: ج 1، ص 229

اوقات شرعی

حاضرین در سایت

ما 24 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

ورود به سایت

تصویر تصادفی

102.jpg